نمونه سوالات فصل2

دوستان و بروبچ!!!!!!نمونه سوالات درس دو همراه با جواب بطور کامل فقط در این سایت!!!!!هه هه هه !برین ادامه مطلب سوالا هست.30تایه!

ادامه نوشته

جایگاه ایران در تازه ترین رتبه های اعلام شده اقتصادی / ایران بین کشورهای دیگر چه رتبه اقتصادی دارد؟

 

اقتصاد > اقتصاد سیاسی - جایگاه ایران در رتبه بندی های اعلام شده توسط نهادهای بین المللی در حوزه اقتصاد طی سال های اخیر تخت تاثیر عوامل مختلفی دارای افت و خیزهای خاصی بوده است.

 

مریم یعقوبی

 

رتبه هر کشور شاخص های جهانی در شکل دهی نگرش کلی به آن سرزمین به شدت مؤثر است. سرمایه گذاران، فعالان اقتصادی و گردشگران هم در انتخاب شرکا و مقاصد خود نیم نگاهی به این شاخص ها و جایگاه هر کشور در رتبه بندی ها دارند.

 

در حوزه اقتصادی نیز همین شرایط حکمفرما است؛ جایگاه هر کشور در رتبه بندی هایی که در مورد مسائل اقتصادی صورت می گیرد، نقش موثری در تعیین گستره و عمق نفوذ تجاری و اقتصادی آن کشور دارد.

 

رتبه جمهوری اسلامی ایران طی سال های اخیر به علل مختلف در رتبه بندی های گوناگون افت و خیزهای فراوانی داشته است اما از نظر شاخص های اقتصادی و در رتبه بندی هایی که بر مبنای این شاخص ها انجام می شود، وضعیت کشورمان متأسفان چندان مطلوب نیست. نگاهی گذرا به رتبه ایران در چند شاخص اقتصادی این واقعیت را تأیید می کند.

 

شاخص رقابت صنعتی(Competitive Industrial Performance)

 

تازه ترین نتایج اعلام شده برای این شاخص مربوط به سال 2011 میلادی است. این شاخص در میان 136 کشور جهان اندازه گیری می شود و در سال 2011 میلادی رتبه ایران در میان 136 کشور 59 اعلام شده است.

 

شاخص رقابت پذیری جهانی (Global Competitiveness Index)

 

تازه ترین فهرست اعلام شده از این شاخص مربوط به سال 2014 میلادی است. 144 کشور جهان در این شاخص مورد ارزیابی قرار می گیرند. در رتبه بندی سال 2014 ایران در جایگاه 83 از میان 144 کشور قرار دارد.

 

شاخص توانمندی تجارت (Enabling Trade Index)

 

کشورها از نظر توانمندی تجاری آخرین بار در سال 2014 میلادی مورد ارزیابی قرار گرفته اند. در این ارزیابی 138 کشور از نظر قدرت تجاری بررسی شده اند. رتبه ایران در این شاخص از میان 138 کشور 131 اعلام شده که یکی از نامناسب ترین رتبه های کشورمان در شاخص های اقتصادی است.

 

شاخص توسعه انسانی (Human Development Index)

 

شاخص توسعه انسانی اگرچه در ظاهر ارتباطی با مسائل اقتصادی ندارد، اما بررسی مؤلفه هایی که در این شاخص مورد ارزیابی قرار می گیرند نشان می دهد که نقش مسائل رفاهی و اقتصادی در آن ها بسیار پررنگ است.

 

این شاخص آخرین بار در سال 2013 میلادی در جهان اندازه گیری و نتایج آن اعلام شده است. 187 کشور در این سال از نظر شاخص های توسعه انسانی بررسی شده اند و جمهوری اسلامی ایران توانسته است رتبه 75 را به خود اختصاص دهد.

 

شاخص آزادی اقتصاد (Index of Economic Freedom)

 

شاخص آزادی اقتصاد از جمله شاخص های مهمی است که سرمایه گذاران خارجی در انتخاب مقاصد سرمایه گذاری خود به آن توجه می کنند. شرایط کشورمان در این شاخص متأسفانه اصلا مطلوب نیست.

 

شاخص آزادی اقتصاد آخرین بار در سال 2014 میلادی اندازه گیری و نتایج آن منتشر شده است. در این ارزیابی 186 کشور مورد بررسی قرار گرفته اند. ایران در میان این کشورها رتبه 173 را از نظر آزادی اقتصاد به خود اختصاص داده است.

 

 

اقتصاد اسلامی ایران

سازمان اقتصاد اسلامی ایران جانشین بانک اسلامی ایران می باشد که در فرود و فراز دخالت ها نام بانک به سازمان تغییر یافته است. برای آشنایی علاقه مندان گوشه ای از آنچه به بانک اسلامی ایران گذشته است به آگاهی می رسد.

 

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، تجدید نظر در سیستم بانکی و اقتصادی کشور امری ضروری بود زیرا یکی از مسائل اساسی در اقتصاد هر مملکت سیستم بانکی است. بانکداری در اقتصاد یک کشور نقش شریان حیاتی را در جریان پولی و اقتصادی بازی می‌ کند. در نظام اقتصادی پیشین، بانکداری مانند سایر دستگاه‌ های حاکم آن روز وسیله چپاول طبقه حاکم و ایادی آن ‌ها بود. بانکداری را اقتصاد امپریالیستی غرب در تسلط داشت و ربا از جمله ابزار کنترل سیستم پولی و عملیات بانکی بود که از دیدگاه اسلام حرام و گناهی بس بزرگ است. حکومت اسلامی مکلّف بود این گناه بزرگ و لکه زشت را از صحنه بانکی کشور پاک سازد، توجه به این تکلیف شرعی بود که رهبر کبیر انقلاب اسلامی (قدس سره الشریف) در فروردین ماه 1358 فرمان تأسیس بانک اسلامی ایران را صادر کردند که هم ربا این حرمت الهی امحاء شود و هم الگویی برای سایر بانک ها و مؤسسات باشد، مساعی بزرگانی مانند حضرات آیات دکتر بهشتی و دکتر مطهری شهیدان اسلام در این مساله با اهمیت و ستودنی بود.

 

با صدور اجازه تأسیس بانک اسلامی از طرف این مرجع بزرگ شیعه، اساسنامه بانک با نظر کارشناسان حقوقی و بانکی تدوین و برای تصویب به بانک مرکزی و شورای پول و اعتبار تسلیم گردید، شورای پول و اعتبار در جلسه مورخ 19/2/58 اساسنامه بانک اسلامی ایران را به اتفاق آراء تصویب کرد و روزنامه ها خبر آن را در صفحات اول خود به عنوان رخدادی مهم درج نمودند، از جمله روزنامه اطلاعات در شماره 15850 مورخ 20/2/58 آن‌ را نقل کرد. برای فراهم کردن مقدمات پذیره نویسی، مدارک به مرجع ثبت شرکت ‌ها و مالکیت صنعتی تسلیم و ثبت شد. کارشناسان اداره ثبت شرکت ‌ها، اساسنامه بانک و مجوز بانک مرکزی ایران را مورد بررسی قرار دادند و به شماره 2295/25 – 76/58 اجازه انتشار آگهی پذیره نویسی بانک اسلامی ایران را صادر کردند. سپس آگهی پذیره نویسی در تاریخ 26/2/58 سالروز میلاد خجسته و پربرکت صدیقه کبری فاطمه زهرا (سلام الله علیها) برای پذیره نویسی سهام تعیین گردید. آگهی پذیره نویسی روز 25/2/58 در روزنامه های کثیرالانتشار از جمله شماره 15854 روزنامه اطلاعات و شماره 10707 روزنامه کیهان انتشار یافت.

 

امام راحل (رحمت ا... علیه)، دستور خرید و پذیره نویسی یک سهم از سهام بانک اسلامی را بنام خود صادر فرمودند که این معنی موید عنایت و علاقه امام به تأسیس بانک اسلامی برای دگرگونی سیستم بانکی غربی به سیستم بانکی اسلامی می‌ باشد. به برکت سالروز میلاد بانوی بزرگ اسلام و نفس قدسی امام خمینی (قدس سره الشریف) ملت مسلمان ایران حتی اقلیت‌ ها، با استقبال و شور بی نظیری برای پذیره نویسی و خرید سهام بانک اسلامی ایران در جلو شعب بانک ملی ایران به صف ایستادند. به طوری که در همان ابتدا بیش از سرمایه تعیین شده، پذیره نویسی و خرید سهام انجام شد. مؤسسین با خلوص وافر و قلبی آکنده از امید، به انجام تشریفات مقدماتی برای افتتاح اولین بانک اسلامی ایران همت گماشتند، در این هنگام دولت موقت بانک ‌ها را ملی اعلام کرد. این اقدام فرصتی بود  برای آنهایی که در کمین نشسته بودند تا از پی ریزی بانکی با موازین اسلامی جلوگیری کنند. حضرت امام (رحمة الله علیه) با بینش عالمانه خود که همواره اتفاقات آینده را پیش بینی می ‌کردند، بانک اسلامی را از مصوبه دولت موقت استثناء قرار داده و فرمودند "بانک اسلامی ملی نمی‌ شود". این بیان که به منزله فتوای امام امّت بود در جراید از جمله روزنامه اطلاعات شماره 26/3/15880 – 58 و کیهان شماره 10732 منتشر و از صدای ایران نیز پخش گردید.

 

جمعی از اعضاء هیأت دولت موقت از جمله بنی صدر وزیر دارایی وقت مخالفت خود را به عناوین مختلف با آغاز کار بانک اسلامی ایران که با صرف زحمات بسیار و تحمل خسارات زیاد موجودیت یافته بود ابراز داشتند، مؤسسین که پیروان ولایت فقیه بوده و گوش به فتوای مرجع تقلید خود داشتند، حاضر به عقب نشینی نشدند و در آن زمان حساس پیش بینی می شد رویارویی با مخالفین بانک اسلامی کیان انقلاب را به خطر می اندازد و آن‌ را دشمنان قسم خورده اسلام و انقلاب برای مقاصد پلیدشان دست آویز قرار خواهند داد. از سوی دیگر دولت موقت موافقت کرد بانک اسلامی ایران با اساسنامه مصوبه شورای پول و اعتبار و هدف و موضوع تعیین شده حتی با آرم انتخابی به فعالیت خود ادامه دهد، فقط از کلمه بانک استفاده نکند یعنی تمام عملیات بانکی و اعتباری را با حذف نام بانک انجام دهد و وعده دادند به محض رفع محظورات بانک اسلامی ایران با همان نام به فعالیت بپردازد. بنا بر ملاحظات و وعده ها فقط کلمه بانک به عبارت سازمان اقتصاد تبدیل شد. به عبارت روشن ‌تر بانک از لحاظ ماهوی به حیات خود ادامه داد ولی از نظر شکلی نقاب سازمان اقتصاد اسلامی ایران را به چهره زد، به عبارت دیگر بانک اسلامی ایران بانکی است در قالب سازمان اقتصاد. اکنون که فعالیت مؤسسات بانکی و اعتباری مجاز اعلام شده، با توجه به فرمان بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران بر تمام دست‌ اندرکاران فرض است این دستور واجب الاطاعه اجرا شود و با احیای بانک اسلامی ایران موافقت نمایند تا سازمان اقتصاد اسلامی ایران با توانایی ‌های بالقوه خود و استفاده از نام بانک بتواند خدمات خود را گسترش دهد. انشاء الله

 

اکنون سازمان اقتصاد اسلامی ایران با بیش از هزار صندوق قرض الحسنه در سراسر کشور با هدف ترویج و توسعه فرهنگ قرض الحسنه همکاری دارد، در حقیقت همان بانک اسلامی ایران می باشد که در سال 1358 با کسب اجازه از بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران تأسیس گردید. ماده 64 اساسنامه این سازمان هدف از تشکیل آن را بیان می دارد که عیناً نقل می شود؛ «چون هدف از تشکیل سازمان کمک به سالم سازی اقتصاد کشور و خدمت به مردم و تأمین بخشی از نیازهای جامعه است و تحصیل سود مادی مورد نظر صاحبان سهام نمی باشد لذا چنانچه در سال مالی سودی عاید سازمان گردد به پیشنهاد هیأت مدیره و تصویب مجمع عمومی عادی در جهت تحکیم اهداف و مبانی جمهوری اسلامی به مؤسسات عام المنفعه تادیه خواهد شد و یا به مطالعه و تحقیق در علوم اسلامی و مورد نیاز اختصاص یافته و یا به مصارف خیریّه دیگری که صلاح بدانند خواهد رسید لذا سودی به دارندگان سهام سازمان پرداخت نمی شود و تاکنون از سود حاصله کسری هزینه های صندوق های قرض الحسنه تأمین شده است. سازمان اقتصاد اسلامی ایران رسالت خود را در رفع محرومیت در سطح کشور با همکاری صندوق های قرض الحسنه سراسری به انجام رسانده و با وجود مشکلات فراوان با تأدیه وام های بدون سود در مناطق مختلف به رشد و توسعه کشاورزی و دامداری و احیاء تعدادی از کارگاه ها و کارخانجات تولیدی کمک نموده و همچنین با پرداخت وام های درمانی، ازدواج، تحصیلی و تهیه مسکن، خدمات ارزنده ای را برای اقشار کم درآمد جامعه فراهم نموده است.

 

نگاهی به مسائل اقتصادی کشور های اسلامی

 

 

نگاهی به مسائل اقتصادی کشورهای اسلامی

 

اساس فعالیت های اقتصادی مسلمانان بر تولیدات کشاورزی و دامی استوار است و نیروی شاغل در این بخشها 55% کل شاغلین است . نیجریه 90% از نیروی کار را به این بخش اختصاص داده که بالاترین درصد در بین کشورهای اسلامی می باشد .

 

پیدایش نفت در پاره ای از سرزمین های اسلامی موجب آن شده تا این کشورها از تولیدات زراعی غافل شده و به سوی صنعت روی آورند . این عامل سیل

 

[82]

 

مهاجرت را به سوی این کشورها سرازیر نمود و موجب آن شد تا نیروهای مولد آن به سوی کارهای خدماتی و بازرگانی روی آورده و روستاها خالی شوند و مهاجرت به کانونهای شهری شدت یابد . در بحرین 90% نیروی کار در بخش استخراج و صدور نفت مشغولند در حالی که نیروی شاغل در بخش صنعت که صنایع بومی و یدی را هم شامل می شود درک ل جهان اسلام 20% است و در چاد ، لیبی و مومور صرفا 5% به فعالیت های صنعتی مبادرت ورزیده اند . 25% بقیه نیروی کار کشورهای مسلمان به امور خدماتی ، بازرگانی ، حمل و نقل مبادرت نموده اند .

 

صنایع مهم کشورهای اسلامی عبارتند از صنایع دستی ، صنایع غذایی ، استخراجی ، نساجی ، سیمان ، سیگار سازی ، چوب ، کاغذ سازی ، چرمسازی ، ذوب آهن ، کود شیمیایی ، کنسرو سازی ، لاستیک سازی ، شیشه سازی ، تولید کشتی و صابون سازی .

 

گندم تولید غالب کشورهای آسیائی و شمال افریقاست . مصر بزرگترین تولید کننده برنج است اما در پاکستان ، اندونزی ، بنگلادش و مالزی هم برنج به دست می آید .

 

الجزایر مهمترین مرکز تولید کننده انگور درجهان اسلام است . در ایران به لحاظ تنوع آب و هوایی انواع محصولا سردسیری و گرمسیری بدست می آید . تونس به لحاظ تولید زیتون در جهان اسلام رتبه اول را داراست ، در مراکش ترکیه ، آلبانی نیز بدلیل واقع شدن بر ساحل جنوبی مدیترانه نیز زیتون بدست می آید بنگلادش مهمترین تولید کننده چای در بین سرزمین های اسلامی می باشد . اندونزی ، عربستان ، یمن و اتیوپی از مهمترین تولید کنندگان قهوه به شمار می روند . عراق با تولید 75% خرمای جهان از این لحاظ مقام اول را داراست . گینه ، لیبی ، موریتانی ، امارات متحده عربی ، عربستان ، عمان ، قطر و ایران نیز خرما تولید می کنند .

 

از میان محصولاتی که جنبه صادراتی دارند ، تولید پنبه حائز اهمیت است ،

 

[83]

 

که مرغوب ترین آن در سطح جهان به کشور مصر تعلق دارد . پس از آن کشورهای سودان ، اتیوپی ، بورکینافاسو ، چاد ، مالی و پاکستان از تولید کنندگان پنبه در جهان اسلام به حساب می آیند . به لحاظ تولید کنف بنگلادش درجهان مقام اول را دارد و 36% از مردم این کشور در کشت و تولید این محصول دخالت دارند تنها 40% کائوچوی جهان در کشور مالزی بدست می آید . تانزانیا مهمترین تولید کننده سیسال ( در تولید الیاف کتانی کاربرد دارد ) در دنیاست . سیرالئون اولین تولید کننده الیاف نخل است . بخش مهمی از درآمد کشورهای مسلمان افریقای غربی از راه بولید و صدور بادام زمینی و ارزن بدست می آید . کشور نیجر بزرگترین تولیدکننده ارزن در دنیا است .

 

توتون و تنباکو در کشورهای آلبانی ، یمن و ترکیه بدست می آید .

 

دامداری از اشتغالات مهم مردمان کشورهای اسلامی است . گوسفند قره گل مشهور تین دام افغانستان است که پوست آن شهرت جهانی دارد . در نواحی صحرایی افریقا و خاورمیانه ، شتر نگهداری می شود که در زندگی قبایل و کوچ نشین ها نقش مهمی را عهده دار است .

 

در کشورهایی که موقع جزیره ای دارند و یا بر کنار اقیانوسها و دریاها و رودخانه ها قرار گرفته اند از فعالیت های مهم مردم ، صید ماهی به دو روش سنتی و جدید می باشد . سواحل کشور جمهوری عربی صحرا به لحاظ انواع و مقدار ماهی موجود از مهمترین سواحل جهان است . در بنگلادش صید ماهی اهمیت زیادی دارد و نزدیک به 250 نوع ماهی از آبهای شورو شیرن آن بدست می آید .

 

کشور مراکش یکی از غنی ترین سواحل دنیا را به لحاظ تولید انواع ماهی بخصوص ماهی ساردین داراست . صید مروارید و میگو در کشورهای حوزه خلیج فارس و جمهوری اسلامی ایران صورت می گیرد .

 

جهان اسلام ازنقطه نظر منابع زیرزمینی نیز غنی است . الجزایر ، لیبی ، ایران ، عربستان کویت ، بحرین قطر ، امارات متحده عربی ، اندونزی و نیجریه کشورهای نفت خیز اسلامی هستند که تمامی آنها عضو سازمان کشورهای صادر کننده نفت ( اوپک ) می باشند . عربستان به لحاظ صدرو نفت در جهان مقام اول را دار است .

 

[84]

 

طلا و طلای سفید در اتیوپی ، تانزانیا ، کامرون و گینه بدست می آید . کشورهای سیرالئون ، چاد ، تانزانیا ، گینه بیسائو و مالی از ذخائر الماس برخوردارند .

 

در کشورهای مرکش ، مصر ، گینه ، اردن ، الجزایر ، تونس ، سنگال و صحرای باختری ذخائر غنی فسفات وجود دارد . 30% بوکسیت جهان در گینه و 35% قلع دنیا مربوط به مالزی است در کشورهای نیجر و سومالی ، ذخائر غنی اورانیم وجود دارد که اروپائیان در استخراج آن دخالت دارند . 10% کروم جهان را ترکیه بخود اختصاص داده است . کلمبیت ماده ای است که در ساخت فولادهای مخصوص هواپیما بکار می رود که پس از نفت مهمترین ذخیره نیجریه می باشد و این کشور از این نظر در جهان مقام اول را دارا است .

 

منابع دیگری چون سنگ آهن ، زغال سنگ ، مس ، سرب ، روی ، میکا ، پتاس ، برمیت ، کبالت ، سنگ ساختمانی ، لاتریت ، آهن و نمک در کشورهای مسلمان نیز بدست می آید .

 

مالدیو در میان کشورهای اسلامی فاقد منابع معدنی است .

 

تجارت خارجی غالب کشورهای اسلامی در درجه اول با کشورهای غربی و پس از آن با دول همسایه و جهان سوم می باشد و صاردات آنها ، اغلب محصولات زراعی و دامی ، معدنی و مواد انرژی چون نفت ، گاز و زغال سنگ می باشد .

 

واردات آنها عبارتند از : اسلحه ، مصنوعات فلزی ، کالاهای تجملی ، تزئینی و آرایش دارو ، لوازم الکتریکی مواد غذایی بسته بندی شده ، مصنوعات شیمیایی ، ماشین آلات و انواع کالاهای مصرفی .

 

بنابراین جهان اسلام از نظر ذخائر و منابع معدنی و زراعی بسیار غنی است و مکاید استعماری و حیله های استکبار ، : این سرزمین ها را در فقر و محرومیت نگاه داشته است و برخی از آنها را چنان در بحران اقتصادی نگاه داشته که محتاج کمک های دول غربی هستند . این کمکها نه تنها مشکلات این کشورها را رفع نکرده بلکه شکاف اقتصادی بین ممالک اسلامی و کشورهای غربی را افزایش

 

[85]

 

داده و نابرابری های داخلی را دراین نقاط افزون نموده است . این کمکها که به صورت مقادیری کالا ، پول نقد و اعتبار با ظاهری بشردوستانه تقدیم کشورهای اسلامی می شود در جهت عکس مقاصد انسانی و حتی تحقیر ارزشهای بشری بکار گرفته می شود . حالت رایگان هم ندارد و اهداف خیرخواهانه ای را دنبال نمی کند بلکه محرک های سیاسی و نظامی در آن دخیل است و اصولا به کشورهایی کمک می شود که :

 

1 – در نقاط حساس و استراتژیک واقعند ؛

 

2 - کشورهای نوظهور و تازه استقلال یافته برای جلب آنها به سوی خود ؛

 

3 - کمک به سرزمین هایی که دول آنها سر سپرده استکبار هستند و بله قربان گوی آنانند ؛

 

4 - کمک به کشورهایی که رقیب کشور کمک شونده دیگر بوده و یا در صدد فاصله گرفتن از جای دیگر هستند ؛

 

5 - کشورهایی که ازجایی تهدید می شوند و این تهدید منافع غرب را در مخاطره قرار می دهد ؛

 

6 - کشورهایی که جنبش ها و نهضت ها و تشکیلات انقلابی را سرکوب می کنند ؛

 

7 - کشورهایی که ایالت و سرزمینی پرآشوب دارند ، اگر منافعشان در راستای اهداف ابرقدرتها باشد برای درهم کوبیدن آن آشوب یا موج جدایی طلبی تقویت می شوند و اگر شورش آن ناحیه در جهت تامین منافع غرب باشد ، این حمایت و تقویت جنبه عکس دارد .

 

از دیگر حیله های استعمار این بود که وقتی به سرزمین های اسلامی پا گشود بنا به شرایط و جغرافیائی کشورها ، آنان را ملزم به کشت محصولی کردند که در تامین مواد اولیه کارخانجات آنها نقش مهمی داشت از عوارض ناگوار این برنامه این بود که زمین مزروعی حاصلخیز که باید در آن مواد غذایی و پروتئینی به

 

[86]

 

عمل آید به کشت محصولات تجاری و بازرگانی اختصاص یافت به همین سبب این کشورها ناگزیر می شوند تا محصولات غذایی خود را از کشورهای دیگر وارد کنند . چنین شیوه تولید محصول که اقتصاد تک محصولی را به کشورهای مسلمان تحمیل می کند این خطر را دارد که با تحریم اقتصادی آن محصول ، کشور تولید کننده تا سرحد فلج اقتصادی پیش می رود . تولید انبوه آن نیز قیمت محصول را به شدت تنزل مدهد ، اما در عوض ، محصولات و مصنوعات غربی هر روز گرانتر می شوند به عنوان مثال در سال 1960 میلادی یک تن کاکائو صادر شد تا 1200 کیلوگرم سیمان تهیه شود ولی در سال 1970م درازای همغن مقدار کاکائو 300 کیلوگرم سیمان تحویل داده شد .

 

بنگلادش با تولید انبوه کنف ، مالزی با تولید کائوچو و کشورهای مسلمان افریقای غربی با تولید بادام زمینی و ارزن ، چنین روندی داشته و با وجود تولید زیاد و صادرات آن ، سیمای فلاکت باری دارند و لذا برای تامین مایحتاج خود به سوی کشورهای صنعتی دست دراز می کنند و آن وقت وامی به این کشورها واگذار می شود که سیمای اقتصادی آنان را متزلزل تر نماید .

 

از عوامل دیگری که بخش قابل توجهی از بودجه و سرمایه کشورهای مسلمان را به خود اختصاص می دهد خرید اسلحه به میزان خیلی زیاد و بیش از نیاز واقعی است . عواملی به شرح ذیل موجب آن شده که این کشورها هزینه قابل توجهی را به امور نظامی تخصیص دهند .

 

1 - این کشورها میدان منازعه ابرقدرتها بوده اند و این منازعات منجر به جبهه گیری کشورهای مزبور شده که نیاز به تجهیزات نظامی را افزون می نماید ؛

 

2 - اختلافات قومی ، قبیله ای حزبی و درگیری های مرزی که خود ریشه در تحریکات استکباری دارد ؛

 

3 - وابستگی نظامی ناشی از دوان سلطه ابرقدرتها ؛

 

4 - عضویت در پیمانهای نظامی سیاسی و استقرار پایگاههای نظامی

 

[88]

 

دولت های غربی در این کشورها ؛

 

5 - سرکوبی نهضت ها و شورش های داخلی و متوسل شدن به زور برای حل مسائل اجتمائی و سیاسی ؛

 

6 - احساس تهدید از سوی کشورهای دیگر با تحریکات خارجی ؛

 

7 - قرار گرفتن این کشورها در نقاط حساس و بحران زا که آرامش آن به نفع ابرقدرتها نیست مثل خاورمیانه - شاخ افریقا ، آسیای جنوب شرقی - آسیای میانه ( ماوراء النهر )

 

در سال 1957 میلادی هزینه های نظامی جهان به 6409 میلیون دلار بالغ گردید و این میزان 20 سال بعد به 41762 میلیون دلار رسید که در این میان بالاترین میزان آن به خاور میانه و بخصوص به کشورهای عراق ، مصر و عربستان سعودی تعلق داشته است .

 

کشور عمان به لحاظ میزان هزینه نظامی نسبت به تولید ناخالص ملی در سطح جهان رتبه اول را داراست زیرا در این کشور 40% محصول ناخالص ملی و 7/46% هزینه دولت در سال 1975م به امور نظامی اختصاص یافته است . در سال 1977م واردات اسلحه به کشورهای جهان سوم و سرزمین های مسلمان هفت برابر گردید که در این میان کشورهای عربستان ، عراق ، مصر و سوریه ، اولین وارد کنندگان اسلحه در جهان بوده اند .

 

درسال 1979م 5/7% نیروی نظامی جهان به خاوری میانه اختصاص داشت ولی یک سال بعد یعنی در سال 1980م به 3/11% افزایش یافت و در این سال 89% صادرات اسلحه خاورمیانه مربوط به عربستان ، عراق ، ایران ، سوریه ، رژیم صهیونیستی و مصر بوده است .

 

نمونه سوال درس 1

۱- جغرافیا درگذشته چگونه علمی بود؟

جغرافیا درگذشته علمی بودکه به وصف زمین و پدیده های مختلف روی آن می پرداخت.

۲-جغرافیا راتعریف کنید؟

یکی ازقدیمی ترین وساده ترین تعاریف جغرافیاعلم توصیف زمین است. امروزه علم بررسی رابطه ی متقابل انسان با محیط به منظور بهبود زندگی انسان می باشد.

3-رابطه متقابل انسان ومحیط راتوضیح دهید.

انسان تنهاآفریننده هوشمند خداونداست.هوش وخلاقیت انسان به اوکمک می کندتابتواندازامکانات اطراف خودبه بهترین شکل استفاده کند.دراطراف ما پدیده های مختلفی مانندکوه,دره,رود,دریاچه,جنگل,بیابان و......وجود دارد.درطول زمان انسان فهمید که میتواندبسیاری ازنیازهایش راازمحیط طبیعی بدون هیچ تغییری به دست اورد,ام اگربخواهد ازمحیط اطراف خود استفاده بیشتری ببرد لازم است تادر این محیط تغییراتی ایجادکند.

 

4- دو عامل اصلی درجغرافیاکدامند؟

انسان ومحیط

 

5- محیط طبیعی چگونه به محیط جغرافیایی تبدیل شد؟

درطول زمان انسان فهمید که میتواندبسیاری ازنیازهایش راازمحیط طبیعی بدون هیچ تغییری به دست اورد,ام اگربخواهد ازمحیط اطراف خود استفاده بیشتری ببرد لازم است تادر این محیط تغییراتی ایجادکند.به این ترتیب محیط طبیعی به محیط جغرافیایی تبدیل شد.

 

6- چرا انسان در ارتباط با طبيعت،دچار مشكل شده است؟

امروزه برخی از كشورهای پيشرفته صنعتی با دانش و فن آوری جديد در هر گوشه الز جهان،دست به بهره برداری شديد زده و سودجويانه در حال برهم زدن تعادل محيط زيست انسان هستند بدين ترتيب رابطه سالم و متعادل انسان با طبيعت به رابطه ای نا متعادل كه به ضرر محيط و انسان است تبديل شده است.

7-چگونگی رابطه انسان با محیط درهمه جای کره ی زمین یکسان است؟توضیح دهید.

خیرچگونگی رابطه انسان با محیط درهمه جای کره ی زمین یکسان نیست.در بسیاری ازمناطق مانندمناطق قطبی شرایط محیطی به گونه ای است که بهره برداری وزندگی درآنجابرای انسان دشوار است.

 

8-چگونگی رابطه انسان با محیط در طول زمان راتوضیح دهید.

درگذشته انسان از وسایل ابتدایی وساده استفاده می کرد.بنابراین محیط کمترتغییر می کرد,اما باپیشرفت علوم وفناوری انسان از محیط بیشتر استفاده کرد و تغییرات زیادتری ایجاد کرده است.

 

9-انسان درگذشته باچه وسایلی برای خودش مسکن می ساخت؟

با استفاده از مواد ومصالحی که طبیعت در اختیارش می گذاشت برای خود مسکن می ساخت.

 

10-چرا انسان درارتباط باطبیعت دچارمشکل شده است؟با ذکر1مثال

محیط طبیعی درکل,یک مجموعه متعادل شامل هواکره,سنگ کره وآب کره است. در هرسه محیط انسان با دخالت های خود تغییراتی رابه وجودآورده است واین سه محیط را ازحالت تعادل خارج کرده است.قطع درختان جنگلی

 

11-قطع درختان جنگلی (سنگ کره) چطورباعث رابطه ای نامتعادل میان انسان وطبیعت شده است؟

سبب افزایش گازکربنیک (هواکره) وآلودگی هوا می شود پیامداین تغییرات سبب افزایش دمای کره زمین وذوب شدن یخچال های قطبی وبالاآمدن سطح آب دریاها و اقیانوس ها می شود(آب کره)

 

12-نام دیگر هواکره واب کره وسنگ کره بنویسید.اتمسفر   -هیدروسفر    -لیتوسفر

 

13-جغرافيدانان دربهبودزندگی انسان چه نقشی دارند ؟

پییداکردن مکان های مناسب برای زندگی انسان ها.

14-جغرافیدان برای شناسایی مکان مناسب برای کشت چای چه ویژگی هایی راباید درنظربگیرد؟ 

همه ويژگيهای لازم برای كشت چای از جمله نوع آب و هوا،نوع خاك،نوع ناهمواری،بازار فروش،نيروی انسانی مناسب برای كشت را بررسی می كند وبا توجه به همه اين موارد مكان مناسب را انتخاب می نمايد.

 

15-جغرافیدان برای ایجاد یک فروشگاه درشهر چه ویژگی هایی راباید در نظر بگیرد؟

تراکم جمعیت,قیمت مغازه ها وزمین نزدیکی به ایستگاه های حمل ونقل شهری, نزدیکی به مناطق مسکونی وبازار رامورد مطالعه قرار می دهند.

16- چرا جغرافيدان با ديد تركيبی يا كل نگری به مطالعه موضوعات می پر دازد؟

زيرا اجزاء و عوامل محيطی در ارتباط با يكد يگر عمل می كنند.

17- منظور از ديد تركيبی يا كل نگری در جغرفيا چيست؟

مطالعه همه جانبه و جامع تمام پديده ها با ويژگيهای آن در يك مكان ،همان بكارگيری ديد تركيبی است كه جغرافيدان از آن استفاده می كند و به حل مشكل می پردازد و يا طرح مناسب‍ی ارايه می كند.

18- جغرافيدان اطلاعات خود را از كدام منابع بدست می آورد؟(منابع اطلاعاتی جغرافيدان را بنويسيد؟)

الف – روش کتابخانه ای : 1-مراجعه با سازمانها و ادارات وکتابخانه ها 2-استفاده از كتاب ها و آمار نامه ها 3-استفاده ازنقشه های مختلف (نقشه بزرگ مقياس و نقشه كوچك مقياس) 4-استفادهاز عكس های هوايی 5-استفاده از تصاوير ماهواره ای

ب- روش میدانی : 1-پرسش نامه 2- مصاحبه 3- مشاهده

19- ويژگی نقشه های بزرگ مقياس را بنويسيد؟

هر چه نقشه های بزرگ تر تهيه شوند،جزئيات در آن بهتر نمايش داده می شود.مانند نقشه های شهری كه در آنها حتی خيابانهای فرعی هم مشخص است.

20- ويژگی نقشه های كوچك مقياس را بنويسيد؟

برخی نقشه بسته به هدف جغرافيدان،كوچك مقياس هستند و می توانند پهنه های وسيعی از سطح زمين(كشور-قاره ها)را نمايش دهند اما جزئيات در آنها معلوم نيست.

21- نقشه راتعریف کنید.

تصویر کوچک شده ی هریک ازعوارض وپدیده های سطح زمین بر روی سطحی مسطح با مقیاس معین.

 

22-مقیاس راتعریف کنید.

نسبت کوچک شده ی هریک از عوارض وپدیده های سطح زمین.

 

23-بارندگی ودما چه رابطه ای باهم دارند؟

رابطه عکس

 

24-کاربرد گلباد رابنویسید.

1- برای تعیین جهت 2-مدت زمان وزش باد

 

25-برای شناخت وضعیت آب وهوای یک ناحیه به کجا مراجعه وچه اطلاعاتی به دست می آورند؟

به سازمان هواشناسی مراجعه می کنند.1-میزان دما وبارش ماهانه وسالانه 2-تعداد روزهای یخبندان 3-ساعات آفتابی 4-سرعت وجهت وزش باد و...

26- امروزه در چه زمينه هايی از عكس هايی هوايی استفاده می كنند؟

امروزه دراحداث جاده های بين شهری،حفر تونلها،جنگل كاريهای مصنوعی، تعيين محدودۀ پاركهای وحش،تأسيس سدها وقبل از هر كارعمرانی .

27- كار آيی عكس های هوايی چه زمانی بهتر معلوم می شود؟

كار آيی عكسهای هواي‍ی زمانی بهتر معلوم می شود كه از يك ناحيه به فاصله چند ماه يا چند سال تصاوير متعدد گرفته باشند. مقايسه تصاوير،نشان دهندۀ تغييرات پديده های مختلف در سطح زمين است.

28-کدام ویژگی ها بین  عکس های هوایی و ماهواره ای مشابه است؟1 دید ترکیبی به دست می دهند.2مقایسه آنها در زمان های مختلف چگونگی روندتغییر پدیده های طبیعی وانسانی را به خوبی نمایش می دهد.

 29-یک مورد از ویژگی های عکس های ماهواره ای را بنویسید

داده های دریافتی از ماهواره ها می تواند بر روی کاغذ ویا بر صفحه نمایش یک رایانه نقش ببندد.

30- از روش های جمع آوری اطلاعات روش میدانی راتوضیح داده وانواع آنرا نام ببرید؟

به روشهایی گفته می شود که جغرافیدان برای گردآوری اطلاعات ناگزیراست ازمحیط های مختلف بازدیدکندوازطریق ارتباط مستقیم ، اطلاعات موردنظر راگردآوری کند به عنوان مثال فتخریب جنگل ویا آلودگی هوا ودریا را ازنزدیک ببینید

روشهای گردآوری میدانی شامل پرسش نامه ها – مصاحبه ها ومشاهده است

آیدا